آیین طشت گذاری
آیین طشت ‌گذاری یکی از قدیمی ترین سنت ها و مناسک ایرانی است که جمع کثیری از مردم ترک زبان ایران، با این آیین، به پیشواز عزاداری های ماه محرم می روند. مراسم طشت گذاری، مراسم سنتی است که در عزاداری ایام عاشورا در شهرهای ترک زبان برگزار می ‏شود و طشت‌های آب را که رمزی از فرات می‌ باشد در مساجد و حسینیه ‏ها می ‏آورند و این سنت به پیروی از اقدام امام حسین(ع) و یادآور رفتار جوانمردانه او در مقابل سپاه حر می‌ باشد که به روایتی آن حضرت، در روز 27 ذی الحجه‏، آب مشک ها را در طشت ها ریخته و تمام لشکر حر و اسبان آنها را سیراب‏ کردند.
آیین طشت گذاری در استان های ترک زبان، از ریشه دارترین آیین های ماه محرم است که در روزهای پایان ماه ذی الحجه برگزار می‌ شود و در حقیقت، برگزاری این آیین، آماده شدن حسینیان برای برگزاری مراسم سوگواری امام حسین(ع) را نشان می‌ دهد. مردم در این آیین، طشت‌ها را بالای سر می ‌گیرند و مسجد را دور می‌ زنند، سپس در داخل آنها آب می ‌ریزند و مردم دست به طشت و آب آن می ‌زنند؛ این آیین، نوعی بیعت با امام حسین(ع) و حمایت از عباس

شاه حسین گویان
شاه‌ حسین‌ گویان نیز نوعی مراسم مذهبی است که در ایام ماه محرم در بیش‌ تر نقاط آذربایجان و به طور گسترده در شهر تبریز برگزار می‌ شود. این مراسم از چند روز مانده به ماه محرم تا دهمین روز از ماه محرم و ظهر عاشورا ادامه می‌ یابد. در زبان ترکی آذربایجانی، مردم به این مراسم "شاخسِی" می ‌گویند که مخفف واژه "شاه‌ حسین" است. عزاداران در مراسم شاه‌ حسین ‌گویان، نوعی چوب مخصوص این نوع عزاداری را از زمین تا فرق سر خود حرکت می‌ دهند، در حالی که هماهنگ پاهای خود را به زمین می کوبند، وقتی که چوب به سمت پایین آورده می شود، گروهی با صدای بلند ندای "شاخسِی" (شاه‌ حسین) و زمانی که چوب به سرشان نزدیک می‌شود، گروه دیگر با صدای بلند ندای "واخسِی" (وای‌ حسین) سر می‌ دهند. این حرکت به نشانهٔ جنگ یاران حسین بن علی با یاران یزیدبن معاویه در صحرای کربلا است. علاوه بر ندای "شاخسی" "واخسی"، همچنین "حیدر" "صفدر"، "مظلوم" "حسین"، "حسن" "حسین"، "سوسوز" "حسین"، "عطشان" "حسین" و ... از جمله شعارهایی است که گروه های شاه حسین گویان در حین حرکت منظم خود، سر می دهند.
همچنین عزاداران در حین این حرکت منظم و هماهنگ، دست خود را بر پشت یکدیگر قرار می‌ دهند و با این حرکت خود، اتحاد و انسجام شان را نشان می دهند. شاه حسین گویان، در حالی که آرام و دایره وار حرکت می کنند، فردی نیز با مداحی مصیبت های امام حسین(ع) آنان را همراهی می کند. صورت دیگری از حرکت شاه حسین گویان، به این صورت می باشد که به صورت قطاری، مسیر بلندی از کوی و برزن را حرکت می کنند و نزدیک شدن ماه محرم را به همگان اعلام می کنند.
عده‌ای این مراسم را به سبک سنتی انجام می ‌دهند و از هیچ‌ گونه ابزارآلات جدیدی که در سال‌ های اخیر در مراسم شاه‌ حسین‌ گویان دخیل شده و حتی از چوب مخصوص شاه حسین گویان نیز استفاده نمی ‌کنند و به جای بالا و پایین حرکت دادن چوب مخصوص، با حرکت منظم پاهای خود که به زمین کوبیده می شود، بر سینه می زنند؛ اما، عده‌ای هم با استفاده از تبل، سنج و سایر ابزارآلات، شور و شوق خاصی در این مراسم به وجود می آورند.
در صف اول دسته شاه حسین گویان، یکی از ریش سفیدان که آشنایی بیشتری نسبت به جوانان با اشعار و اذکار دارد، با ایستادن در ابتدای صف، اشعار را بیان و سایرین نیز آن را تکرار می کنند. در پایان مراسم شاه حسین گویان، همگی ایستاده و در حالی که دستان خود را بالا می برند و بر سینه می زنند این شعرها را می خوانند: "آقامین آتی گلدی/ قانلی خلاتی گلدی (اسب آقایم به خیمه برگشت، پیراهن آقایم خونین شد)، قانلی قیلیش کربلادا پاس توتوپ/ حسین اوچون ملاکلر یاس توتوپ (شمشیر خونین در سرزمین کربلا زنگ زده است/ ملائکه های آسمان عزای امام حسین(ع) را برپا کرده اند)، فریاد شیمیر الیندن/ ای داد شیمیر الیندن.(فریاد از دست شمشر/ ای داد از دست شمر)"
یکی از مهم ترین نوحه های ذکر شده در هیات ها و مراسم شاه حسین گویان، شعر زیبای استاد شهریار است که چنین سرود: حسینه یئرلر آغلار گویلر آغلار/ بتول و مرتضی پیغمبر آغلار (زمین و آسمان در عزای حسین می گریند، بتول و مرتضی و پیغمبر می ‌گریند) و یا این جمله بیشتر به گوش می رسد: هانسی گروهون بئله مولاسی وار؟/ شیعه لرین حضرت عباسی وار(کدامین گروه چنین مولایی دارند؟! شیعیان مولایی چون حضرت عباس دارند)

مطالب مرتبط


  • عزاداری در ایران به روایت تصویر


  • امتیاز بدهید :

    | امتیاز : 3
    موضوع : | بازدید : 886
    برچسب ها : آیین عزا داری-طشت گذلری-شاه حسین گویان,

    تاريخ : پنجشنبه 14 آذر 1392 | 17:26 | نویسنده : رضا خانمحمدی |
    .: Weblog Themes By BlackSkin :.